ensignadou

156


L’encicloupedìo dis Aupiho.
Ensignadou.
Prouvèrbi pèr l’Ivèr qu’es aqui.
Soun bèn coutènt...
Editouriau
Li galino d’Óupedo...
Noum de la Regioun - Parlaren en Vaucluso.
L’Evenimen
Lis eleicioun regiounalo.
Haïti : Èro antan la Perlo dis Antih.
Oudilo Delas e Jan Dionis.
De voues se soun amoussado.
Maiano avans Maiano.
E la nèu toumbè
Candelouso.
Anniversàri 20en di Nouvello.
Trin di Fèsto e Manifestacioun Prouvençalo.
18en Councours di Jouine de Prouvènço
Lou vièsti en Auto-Prouvènço
Gui Bonnet e Eloudìo Minard dins Mirèio.
Micoulau Sabòli.
Lou Bausset à passa tèms
Lis espacejado dóu barrulaire à velò.
Lou generau e lou courpatas ...
Lou camin percoula
Noste tamisié es revengu
La Roco de Dom
Raconte e novo de noste tèms.
La bello journado dóu Fernand
Pèr fadeja emé li muso.
Sus lou camin dis estello.
Lou Coudounié
La roubinsouno prouvençalo
Courié di legèire.
Libre - disque - nouvèuta
Canton li Troubadou...
Racino coumtadino
Lis Armana






CRROUA
o la vertadiero istòri
dóu generau e dóu courpatas!

Vaqui ‘no istòri vertadiero, d’abord que l’ai viscudo i’a un pau mai de 30 an d’acò quand ère capitàni à l’Escolo Naciounalo di souto-óuficié de Sant- Meissènt, eilabas dóu coustat dóu pounènt mounte plòu quàsi tóuti li jour!

Pèr vous douna ‘no pichoto idèio de l’ourganisacioun d’aquelo escolo, vous dirai que ié caupié tres proumoucioun :
* la proumoucioun que venié tout bèu just d’arriba;
* la proumoucioun qu’èro uno pau mai vièio de quatre mes e qu’èro en pleno fourmacioun militàri;
* e la proumoucioun qu’acabavo sa fourmacioun e que i’èron à-mand d’agué si galoun de sarjant.

Aquelo istòri poudrié s’apela, s’èro uno fablo, «lou generau e lou courpatas» d’abord que i’a dous erò, un generau e un courpatas! Anas vèire!

La mascoto de la proumoucioun

proumouciounAquéu courpatas fuguè trouba quàsi mort pèr d’ùnis escoulan souto-óuficié d’uno proumoucioun qu’èro en manobro pèr estudìa lis ate elementàri dóu coumbatènt.

Aduguèron aquéu bestiàri à l’ajudant que s’óucupavo dóu magasin d’armo de la proumoucioun. L’ajudant prenguè pieta de l’aucèu e ié baiè quàuqui siuen, l’abaliguè e, d’à cha pau, lou courpatas se reviscoulè e devenguè la mascoto de la proumoucioun. Vaqui pèr lou courpatas!

E aro, me fau vous presenta lou generau. L’ome di dos estello, tóuti li quatre mes, aperaqui, presidavo uno ceremòni grandarasso que recampavo li tres proumoucioun : la proumoucioun di jouine qu’èron presenta au drapèu, la proumoucioun en fourmacioun qu’èro batejado dóu noum d’un souto-óuficié mort pèr la Patrìo e enfin la proumoucioun la mai anciano que se preparavo pèr se bandi dins li regimen emé soun bèu galoun de jouine sarjant.

Aquéu jour d’aqui, qu’èro en óutobre e que, pèr bonur, fasié bèu tèms, alor qu’aquel endré, coume lou sabès, es lou quèli de la Franço - es iéu que vous lou dise e n’en sabe quaucarèn - lou generau èro au mitan de la plaço d’armo e li tres proumoucioun èron perfetamen alignado, segound un U emé si tres rego.

Un bèl amiradou

Aro, ai de vous dire que lou proumier erò de l’istòri, lou courpatas, avié elegi soun quartié generau sus la fenèstro dóu magasin d’armo de la proumoucioun, au segound estànci de la caserno.

E alor, aquéu bestiàri regardavo de soun amiradou tout aquel espandidou de kepi qu’èron en dessouto d’éu e que boulegavon pas, segur, bord que chasque kepi èro sus la tèsto d’un escoulan souto-óuficié au gardavous.

Lou generau prenguè alor la paraulo, qu’acò èro inmudable. Chasco fes èro la memo dicho. Li chèfe qu’erian, couneissian si discours; n’i’avié tres particulié, un pèr proumoucioun. Adounc, lou generau coumenço de s’adreissa à la proumoucioun di jouine, ié parlo dóu drapèu, qu’es lou simbèu de la Patrìo, etc... pièi, se viro de-vers la proumoucioun de bateja e ié vai de soun segound discours.

Fin finalo, s’alestiguè pèr faire lou darrié à la proumoucioun que s’enanavo e qu’èro, se l’on pòu dire, «la proumoucioun dóu courpatas», d’abord que l’aucèu l’avié seguido dóu tèms di nòu mes de sa fourmacioun militàri e que lis escoulan souto-óuficié lou couneissien bèn. Èro uno meno de porto-bonur!

E, au momen que lou generau anavo faire un à drecho, drecho - coume se dis dins lou jargoun militàri - pèr se vira vers la darriero proumoucioun qu’anavo reçaupre soun galoun de sarjant, lou courpatas - anas saupre un pau ço que ié passè pèr la tèsto, belèu pensè que s’ameritavo éu tambèn lou galoun - lou courpatas, dounc, vaqui que prenguè soun envoulado dins lou cèu au-dessus de la plaço d’armo. Faguè un vòu plana sus la proumoucioun, coume pèr la passa en revisto, e venguè se pausa pèr sòu à un mètre darrié li pèd dóu generau que lou veguè pas.

^CRROUA^

Lou generau se virè de-vers la proumoucioun. Alor aqui, vous vau revira en prouvençau si proumiéri paraulo bèn martelado e amplificado pèr lou micrò :

- E aro... me vire de-vers la proumoucioun... que vai bèn lèu nous quita!

E CRROUA de faire lou courpatas!

E tout de long dóu discours dóu generau, à chasco fin de fraso, lou courpatas i’anè de soun CRROUA resclantissènt!

De-segur, lou generau fasié lou semblant de pas lou vèire e de pas l’entèndre. Mai acò èro impoussible! Deja dins li rèng dis escoulan souto-óuficié coume dins la foulo de si famiho vengudo assista à la ceremòni, i’aguè de rire que partiguèron d’eici, d’eila, e d’à cha pau li rire s’enaurèron sus la plaço d’armo fin que lou mounde en plen s’estrassèsson tant e pièi mai!

Ma fisto, lou generau acabè soun discours lou mai dignamen poussible, mai fin finalo n’aguè pas lou darrié mot que lou courpatas, à la fin de la darriero fraso de l’ome dóu kepi estela, i’anè d’un CRROUA espetaclous que la moulounado recampado plouravon de rire à noun plus!...

Vaqui!... A la fin de la ceremòni, i’aguè la remesso di galoun sus lou bras dis escoulan que devenguèron de jóuini souto-óuficié, qu’acò segur faguè grand gau à si famiho e sis ami; i’aguè lou got de l’amista pièi faguerian tóuti riboto; tout acò dins l’estrambord.

L’endeman, coume à l’acoustumado, arribère au travai à sèt ouro e miejo, e regardère dóu coustat de la fenèstro mounte lou courpatas tenié soun quartié generau pèr espincha li gènt sus la plaço d’armo.

Mai, aquéu matin d’aqui, la plaço d’armo èro vuejo e... ges de courpatas! E n’i’aguè plus jamai de courpatas!

Secrèt defènso

Toucant l’ajudant qu’èro, se pòu dire, soun paire nourriguié, restè vue jour sènso veni à la caserno! E aquéli d’entre vautre qu’an fa soun service militàri coumprendran que l’ome d’aqui èro is arrèst - coume se dis à l’armado!

Alor la questioun se pausavo de saupre ço qu’èro devengudo la bèsti de la raubo negro! Quand demandavian acò à l’estat-major, l’óuficié dóu service generau carga dis afaire de l’escolo respoundié :

- Acò noun pode vous lou dire qu’es un secrèt defènso!...

Alor tirarai pas de counclusioun, vous leissarai devina ço qu’avien fa dóu bestiàri!..

Vaqui l’istòri vertadiero dóu generau e dóu courpatas que nous agrado de se ramenta quand lis ancian d’aquesto bello escolo militàri se rescountran quàuqui cop.

signat



barre de fin de page

1075997