ensignadou

151


Libre - Revisto - Nouvèuta.

L’Armana Prouvençau 2009

Cévennes Magazine

Ensignadou.

Prouvèrbi pèr la primo que flouris.

Ano, ma sorre Ano...

Editouriau :
OGM, Vaucluso en Resistènci.

Marsiho : Parlaren Bouco de Rose.

L’Evenimen :
La Vièio es pas morto!

De voues se soun amoussado.

Merinos d’Arle Antique.

Une manufacture lainière en Provence

1909 : lou terro-tremo de Prouvènço.

Li Gènt d’eici
Estage

Azalaïs

Caminaire

Lesco de Vido

Au cor de la bouvino e la bouvino au cor

Venasco

Fèsto dóu Pople Prouvençau e di Jouine de Prouvènço

Parlaren Gardano

Trin di Fèsto e Manifestacioun Prouvençalo.

Moun noum es Prouvènço!

Coungrès de la Santo-Estello dóu Felibrige

L’annado Mirèio.

Carreto Ramado

Targo Prouvençalo

Lou Pountet, Fèsto de La Garanço

Lis espacejado dóu barrulaire à velò.
Lou canau dis Aupino

Alpilles o Alpines?

Antoulougìo dis autour coumtadin (II).

En Ceveno sus li piado de Stevenson.

Lou Tambourinaïre

Camin de lengo 3.

Lou bouan limerò.




Valid XHTML 1.0 Strict



La Vièio es pas morto!


Mai se capito qu’aquesto Vièio avèn vougu ié impausa nòsti fantasié, à-n-elo qu’èro qu’equilibre entre li planto, li bèsti, li climat e li sesoun.

Vuei, n’en vesèn la resulto :

- Li pastre d’abiho coustaton qu’à forço de marrit tratamen chimi sus li culturo, lis eissame moron e que lis abiho an de peno d’espandi l’agriero.

- Dins li mar, li pèis se fan rare, tant soun esplecha pèr la pesco endustrialo que fai, en demai, desparèisse li pichot pescadou, etc, etc.

D’aquéli foulié pourrian n’en cita de lòngui tiero.

N’i’a, dos, pamens que fan vuei l’atualita.

* D’abord, es is Estat Uni, mounte cinq Estat que fan de coutoun OGM soun bèn embestia. Pèr aumenta la proudutiveta de si champ, lis an de longo arrousa, despièi d’annado, em’ uno salouparié de desbruiant chimi, lou Round-up. S’agissié de supremi uno planto terradourenco, l’amaranto, que li grano de tres de si varieta intravon, à passa tèms, dins l’alimentacioun di pople Maia, Inca e Aztec. Mai vaqui pas que, mau despié l’emplé à-ràbi de desbruiant chimi, l’amaranto, chato de la Vièio, a fa sa mudo. S’es asatado. Resisto au Round-up e envahis li plantacioun de coutoun OGM. 50.000 eitaro soun toucado e soun óubliga de derraba l’amaranto...à la man! Counsequènci : li rendamen agricolo cabusson...

* Pièi, es au Meissique que, subran, la gripo pourcino vèn de faire soun espelido. Quouro disèn «subran», es à respèt dis enfourmacioun óuficialo que nous soun estado baiado. En realita, i’a proun tèms que li scientifi avien fa dinda la campano! E la verita coumenço d’aparèisse. I’a, eilabas, d’ inmènsis atefiage endustriau pèr li porc. Sèmblon de vertadié camp de councentracioun. Es d’endré ideau, emé de group grandaras d’animau abali sus de surfàci reducho, pèr favourisa lou desvouloupamen e l’espandimen de malautié, en particulié de nouvèlli varieta dóu virus de la gripo. E la Vièio a fa la figo is endustriau di multi-naciounalo que, bèn segur, croumpèron un chut. Se saup, aro, que la nouvello gripo pourcino es apareigudo...fin de 2008, dins lou vilage de La Gloria, dins l’Estat de Vera Cruz, ounte... 60 % di 3.000 abitant patiguèron d’uno malautié respirativo incouneigudo...

Frederi Mistral, toujour éu, nous a fisa acò dins Calendau (Cant I) :

Car lis oundado seculàri
E si tempèsto e sis esglàri
An bèu mescla li pople, escafa li counfin,
La terro maire, la Naturo,
Nourris toujour sa pourtaduro
Dóu meme la : sa pousso duro
Toujour à l’óulivié dounara l’òli fin.

Alor Mistral lou premié dis ecoulougisto? Segur. La Vièio, la Naturo, èi sèmpre à l’agachoun. Perpènso de restabli lis equilibre qu’avèn destru. Sian, proubable, qu’à la debuto d’un procèssus. E sabèn que la Vièio es pas uno sentimentalo! Nous fara paga tintin lou pres de nòsti bestiso.

signlacolo



deco de bas de page