
153
D’una mar, l’autra
de Jan Saubrement
Jan Saubrement, que fuguè, de 1997 à 2004, presidènt dóu CREO-Provença, vèn de publica un libre, noun un libre militant, mai un libre persounau, recampant li souveni de sa vido proufessiounalo. Pèr un Lourren a segui uno draio gaire coumuno. S’èi fa marin e a treva port e mar de 1957 (avié 23 an) à sa retirado. Marida em’ uno Prouvençalo, venguè pièi un afeciouna de la Culturo d’O.
A travaia subre-tout dins la marino marchando pèr de coumpagnié marsiheso e a quàsi tout couneigu dóu mestié, dóu poste de radiò à-n-aquéu de capitàni de navire. A fa lou long cours, lou caboutage, la navigacioun fluvio-maritimo, la navigacioun pourtuàri e l’óuficié de port. A fa l’Africo negro, li grand lau d’Americo, li païs mieterran, la mar roujo e meme la negro, e un cop la mar dóu Nord. A couneigu la vido de tóuti li marin, emé li lònguis absènci, lis evenimen famihau sèns éu, aquelo vido que demando uno famiho forto e unido. A viscu de moumen dificile e d’autre urous, tres cop a participa en de sauvage de navire naufragié, a vist lou Liban en guerro, la realita poulitico e soucialo di païs vesita, e, de-fes, sa nesciour amenistrativo, a embarca un chèfe d’Estat african e touto sa chourmo, a mena touto merço de marchandiso, coumpresso l’espousicioun Ramsès II que revenié de Paris.
Tout acò lou conto dins de pajo que nous fan descurbi la vido e lou quoutidian de la marino marchando, dóu tèms qu’èro encaro dins soun bon. Emé sis istòri vertadiero, es aqui un bèu vouiage que nous pourgis, tant la mar e l’aventuro an la forço de pivela e de faire pantaia.
L’obro vanego entre un prouvençau maritime (sènso jo de mot) e un voucabulàri estandard. La grafìo es óucitano, maiastado au prouvença, adounc se pòu legi eisa. Segur qu’acò fara pas empache en aquéli que soun d’afouga d’istòri de mar o d’istòri biougrafico, que, souvènti-fes, soun li mai passiounanto. De nouta la prefàci de Rouland Pecout.
