ensignadou

155


Ensignadou.
20en anniversàri di Nouvello.
Prouvèrbi pèr l’autoun que s’acabo.
Soustenènço de tèsi de lengo d’O
Editouriau
Gastounet, reviho-te!
100 estagiàri de prouvençau.
L’Evenimen
E la nostro d’identita ?
De voues se soun amoussado
Lévi-Strauss, Maurise Fléchaire, Louïs Leydier, Reinié Decroocq
L’aujòu a plega parpello
Lengo de Franço
Li manifestacioun.
Quete noum pèr ramplaça PACA ?
Crime ecolougi : lou councha de la Crau.
Bouvino
uno dinastìo de manadié
Bilans de la sesoun 2009 de bouvino.
Li Gènt d’eici.
Jan Castagno
Carle Galtier.
Avignoun entaula.
Libre - disque -nouvèuta.
Rambaud de Vaqueiras
Li legèndo dóu Lengadò e dóu Roussihoun
Marìo-Azalaïs Valère-Martin.
Li Casernet dóu Ventour
Lis espacejado dóu barrulaire à velò
Casernet e letro de la Grando Guerro.
Fèsto Prouvençalo
Pastouralo...
Une maje fèsto : Nouvè.
Reneissènço Prouvençalo e religiouseta.
Napouleoun Peyrat «l’Aujol»
Cous de prouvençau - Libre - Nouvèuta.
L’epoupèio de la sedo
Felipe de Girard






Quete noum pèr ramplaça PACA?


Es lou 26 d’óutobre darnié, à Marsiho, que s’acampè pèr lou cop proumié lou coumitat d’espèrt encarga de l’analiso di resulto de la counsulto pèr cambia lou noum de la Regioun Prouvènço- Aup-Coustiero d’Azur.

Se saup que, despièi de tèms, nosto Regioun es gaire apelado pèr soun noum tout entié, mai pèr l’oudiouso abreviacioun PACA.

Es la souleto Regioun de Franço de beneficia d’aquest regretable ounour...Counsequènci : es un noum que se vènd mau dins lou fourestié, qu’adus de counfusioun, alor que lou mounde counèisson subre-tout lou noum de Prouvènço, un rode requist emé si cigalo, la mar, lou soulèu pèr se rousti la coudeno, la petanco, lou pastaga...

Bono-di lou presidènt dóu Counsèu Regiounau, Mèste Michèu Vauzelle, uno counsulto poupulàri es estado embandido pèr internet e pèr courrié, perfin de demanda is estajan de PACA quete noum nouvèu se pourrié adóuta.

10.102 proupousicioun

7.724 persouno, emé 10.102 proupousicioun (9.573 pèr internet e 529 pèr courrié) an respoundu, entre lou 11 de jun e lou 31 de juliet, ço que fai un chantihoun d’aperaqui 0,17% de la poupulacioun councernido. Demié li proupousicioun, lou classamen pèr voues s’establis ansin :

Provence (o Prouvènço) 2.424 (24,15%)
Provence-Alpes-Côte d’Azur* : 1.262 (12,49%)
Provence-Méditerranée* : 686 (06,79%)
Alpes Méditerranée : 237
Pays de Provence* : 156
Provence Azur *: 140
Provence Alpes Méditerranée*: 107
Provence Alpes* : 89
Grande Provence* : 71
Sud Est : 69

Vènon, pièi, de proupousicioun abracadabrantestco  coume aurié di un persounage bèn couneigu :

Provencitude, Sudette, Sud-Monaco, Terre de Pastis, Pays de cons, Pagnolie, Pas Cap, Pastaga, Paradis Bleu, Noêl Land, Soleil à volonté, Provalzur, Méridionalpe, Pays des Cigales, Vauzelia, Lou ravi, accent de soleil, Nouvelle Californie, Terre de soleil, de cigales et de paix, Pays de Mistral, Provazura, e meme Moustaches-gourmettes, Amour-Soleil-Passion e Grand Empire Romain Germanique du Sud etc...

De tout acò fau reteni que se PACA fai de resistènci (12,49%), Provence (Prouvènço) arrivo en tèsto (24,15%) ço que se i’apoundèn tóuti lis àutri proupousicioun coumpourtant lou mot Provence , douno un toutau de : 38,70 % que fai pas, segur, uno majourita. Demié li coumentàri sus lou net n’i’a que tiron l’iue em’ un qu’entroudus la seguido d’aquest article, un courrespoundènt a prepausa : Vivanissaeomerda...

Li 3 identita de PACA

D’efèt, lou cambiamen de noum pèr Prouvènço- Aup-Coustiero d’Azur, es uno questioun tihouso, bord qu’aquesto Regioun fedèro, en realita, 3 identita geougrafico, umano e istourico :

Prouvènço : es ço que soubro de l’anciano Provincia Narbonensis devengudo Provincia Romana qu’anavo de Toulouso au Var e que s’arrestavo au piemount dis Aup, encaro qu’à parti de l’Age-Mejan a councerni que l’ancian Coumtat de Prouvènço e noun lis ancians Estat pountificau (Avignoun e Coumtat Venessin), la Principauta d’Aurenjo e la Coumtat de Saut.

Aup, precisamen, se referis à-n-uno autro provincia, la Provincia Cottianae qu’èro d’escambarloun sus li dous pendis aupen e qu’a releva, après, de la Prouvinço dóu Dóufinat e de la Republico dis Escartoun (Briançoun).

Coustiero d’Azur, enfin, es un noum bastard. Es recènt (siècle 19en). A ges d’eisistènci istourico e s’aplico à-n-uno partido dóu ribeirés prouvençau, à Niço e à Mentan e quàuqui coumuno vesino, franc dóu rèire-païs mountagnòu. Enfin, la Coumtea de Niço fuguè, peravans, uno autro prouvinço roumano, la Provincia Alpes Maritimae, que lou despartamen dis Aup Marino n’en servo lou souveni.

Lou noum de Prouvènço

S’eisaminan en quau pòu s’aplica lou noum de Prouvènço, coustatan que pòu interessa de realita antico, istourico, lenguistico que se counfoundon pas toutalamen emé lis identita citado çai-subre. D’abord, pòu faire referènci i territòri que despendien di 3 anciàni provincia creado pèr Roumo qu’an jamai agu d’autro unita poulitico qu’aquelo de l’empèri rouman enjusquo sa cabussado : es l’acepcioun la mai alargado e que se retrobo encaro dins l’aut Age-Mejan (Ramoun Quatre de Sant-Gile, pèr la proumiero crousado, recampavo souto sa bandiero tóuti li provinciales dóu Miejour di Gaulo, franc de l’Auvergno).

Pòu se referi, encaro, à l’ourganisacioun poulitico eissido dóu tratat de 1125 entre Catalan e Toulousan, que despartissié lou païs entre Marquesat e Coumtat de Prouvènço, sachènt qu’à coumta de 1271 e jusqu’en 1830 lou noum de Prouvènço a councerni qu’aquesto darniero istitucioun. Pòu s’aplica, enfin, e aqui passan li raro de PACA, en tóuti li relarg, dóu Vidourle is Aup cisaupenco, e de la mar fin qu’en dessubre Valènço, ounte lou mounde parlavon, e parlon encaro, uno lengo terradourenco, richo d’un fube de varieta inter-coumprenablo, eissido dóu bas-latin, e que se dis lou prouvençau o Lengo Prouvençalo, que que siegue l’autourita poulitico em’ amenistrativo que gouverne aquélis encountrado.

Uno identita coumuno

Se d’asard, realisas 3 carto, courrespoundènt à chascuno d’aquésti realita : antico, istourico, lenguistico, se vèi d’aise, vuei, que lou meseioun de soun identita founso coumuno es pastado de l’eiretage de Roumo e de la Grèço, tant coume d’un èime farga pèr la lengo nostro, la geougrafìo e lou climat.

Lou coumitat d’espèrt que s’es acampa, à l’Oustau de Regioun, à Marsiho, lou 26 d’óutobre de 2009, en presènci de Michèu Vauzelle, èro presida pèr l’egrègi proufessour de l’Universita de Prouvènço, à-z-Ais, Jan-Glaude Bouvier.

Mèste Bouvier a d’aiours precisa : La chausido d’un noum pèr la Regioun es pas quaucarèn de segoundàri. Ié vai de l’identita à l’interiour mai subre- tout en foro de la Regioun.

Rendès-vous après lis eleicioun regiounalo

D’eici lou bout de l’an 2009, lis espèrt an pèr toco de prepausa 3 à 4 noum, sachènt que lou proucessus se perseguira o pas après lis eleicioun regiounalo dóu mes de mars de 2010. Se Michèu Vauzelle rèsto is afaire regiounau, embandira un referendum poupulàri pèr desparteja li noum retengu pèr lou coumitat d’espèrt e cambia l’apelacioun de la Regioun.

Vai soulet que, pèr nautre e pèr tóuti lis aparaire de la lengo nostro, lou buletin de vote èi deja lèst. I’a de marca dessus Provence, emé sis equivalènt Prouvènço vo Provença, seguènt la grafìo d’aquéli que voutaran.

Revendra après, s’aqueste noum es óuficialisa, i relarg prouvençau en foro di limito atualo de PACA de demanda, se lou volon, soun restacamen à la Regioun que simboulisara lou mai l’identita antico, istourico e lenguistico di Prouvençau.

signature



barre de fin de page